بازی شطرنج چه حکمی دارد ؟

سوال :

آیا بازی شطرنج از نظر دین مبین اسلام اشکال دارد یا خیر ؟

البته توجه دارد که که معمولا روی شطرنج شرط بندی نمی شوود و حتی می توان ادعا کرد که گاهی از انجام قمار نیز جلوگیری می کند . اینک با تذکر این نکته که اکنون شطرنج در جهان به عنوان یک ورزش فکری شناخته شده و دائما در توسعه است ، تقاضا دارم ، که جواب قاطعی برای اینجانب بنویسید .

پاسخ :

در میان علمای ما معروف است که بازی کردن با آلات قمار بطور کلی اگر چه بدون شرط بندی باشد حرام است و ممکن است فلسفه این موضوع آن باشد که سروکار داشتن با این آلات خواه و ناخهواه انسان را به قمار می کشاند و مخصوصا درباره بازی شطرنج اخبار متعددی از امامان علیهم السلام به ما رسیده است که استعمال آلات این بازی به هر عنوان ممنوع است و عنوان ورزش فکری به این بازی دادن در حکم مزبور تاثیری نمی گذارد ؛ زیرا ممکن است سایر انواع قمار را نیز تحت این عنوان و به این نام انجام داد ؛ چون در خیلی از انواع قمار از جمله بازی با ورق ، این فعالیت فکری وجود دارد ولی مفاسد آنها جای انکار ندارد .

خلاصه این که :

شطرنج یک نوع قمار است و از آغاز به همین عنوان اختراع گردیده ، منتها قمارها دو نوعند ، گاهی نیازمند به تفکر نیستند و تنها از تصادف در آنها استفاده می شود در حالی که در بعضی دیگر فکر لازم است که شطرنج یکی از آنهاست .

اسناد و مدارک اسلامی درباره حرمت بازی شطرنج ، جای شک و تردید در حرمت آن باقی نمی گذارد ، ولی عدهای از مردم هستند که تا از آن طرف دیوار (غرب ) مطلبی نشنوند به دلشان نمی نشیند ، لذا اخیرا در نوشته های یکی از فضلای معاصر ، مطلبی در این باره دیدم که لازم دانستم در اینجا بیاورم شاید از شیوع این بازی که متاسفانه در گوشه و کنار این کشور به چشم می خورد و به عنوان این که بازی شطرنج نیروی فکری را افزایش می دهد ترویج می شود ، جلوگیری گردد .

این مطلب از کارشناس معروف شطرنج جهان « شانتال شوده دوسیلان »

فرانسوی است که درباره وی گفته شده است  : کسی جز شانتال نمی تواند عنوان قهرمانی شطرنج  جهان را به دست آورد » و مطبوعات جهان مخصوصا مطبوعات ورزشی شوروی ، قدرت او را ستوده و برتری او را بر سایر حریفان ستایش کردند .

اینک مطلب را از نوشته خود او بخوانید :

همین قدر کافی است برای اثبات این که شطرنج ورزشی است بسیار خسته کننده ، که پس از انتهای حرکت چهلم ، اگر نتیجه به دست نیامد بازی به تعویق می افتد چنان که در ریک یاویک اتفاق افتاد و حساب کرده اند جمع ترکیبات احتمالی در چهار حرکت اول 318976584000 و در ده حرکت اول 169518829100544000000000000000 می باشد .

وی سپس به قهرمانان شطرنج که ممکن است استعدادشان در هر مورد دیگر از حد متوسط پایین تر باشد اشاره کرده ، می گوید : می خواستم همین را بگویم که خطر واقعی شطرنج است ، زیرا پرداختن به شطرنج سایر منابع ذهنی را از کار می اندازد و دیگر فعالیتهای ذهنی بیهوده و پوچ می شود . شطرنج می تواند به مفهوم  لغت ، اختلال حواس ایجاد کند ... . بعد شانتال نظر « لالخین » قهرمان نابغه را تکرار می کند که همیشه می گفت ، برای برنده شدن باید از حریف خود متنفر شد ... !

و این یک زیان غیر قابل انکار اخلافی به اضافه زیانهای دیگر است

باید توجه داشت که شطرنج یک نوع قمار است و اینجاست که می فهمیم چرا اسلام قمار را بطور کلی حتی در صورتی که برد و باخت هم در کار نباش تحریم کرده است ؛ زیرا هیچ نوع قماری در واقع بدون برد و باخت نیست ، چیزی که هست در مواردی که پول در میان نباشد این برد و باخت در فکر است ، در وجود است و اخلا ق !!! .

دوستان عزیز  اگر از مضرات اخلاقی شطرنج بیشتر خواستین ،  بگین تا براتون بنویسم .

برای اطلاع بیشتر از حکم شطرنج راجع الی رساله ها ./